ให้อำนาจโรงเรียนบริหารทรัพยากรเอง

ระบบการศึกษาไทยกำลังเผชิญกับภาวะ "คอขวด" จากการบริหารจัดการที่รวมศูนย์ไว้ที่ส่วนกลาง ส่งผลกระทบต่อคุณภาพการศึกษาใน 3 มิติหลัก:

• ข้อจำกัดด้านงบประมาณ: การจัดสรรงบประมาณยังถูกกำหนดวัตถุประสงค์จากส่วนกลางและมีปริมาณไม่เพียงพอ โรงเรียนขาดอำนาจในการบริหารจัดการทรัพยากร ทำให้ไม่สามารถปรับเปลี่ยนงบประมาณเพื่อแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าหรือวิกฤตที่เกิดขึ้นในพื้นที่ได้

• วิกฤตการบริหารบุคลากร: ระบบการสรรหาและบรรจุครูถูกกำหนดโดยส่วนกลาง ทำให้โรงเรียนไม่มีส่วนร่วมในการคัดเลือกบุคลากรที่ตรงกับความต้องการจริง นำไปสู่ปัญหาครูสอนไม่ตรงสาขาวิชา อัตราการโยกย้ายที่สูง และขาดความต่อเนื่องในการพัฒนาผู้เรียน

• การจำกัดทางวิชาการ: หลักสูตรและการรายงานผลถูกควบคุมอย่างเข้มงวดจากส่วนกลาง บั่นทอนเวลาของครูในการพัฒนาการสอน และจำกัดพื้นที่ในการออกแบบการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับศักยภาพและบริบทชีวิตของผู้เรียน

พรรคประชาชนเสนอการปรับปรุงหลักเกณฑ์และกฎหมายเพื่อสร้าง "อิสระ" ให้กับโรงเรียนใน 3 ด้าน ดังนี้:

1. การปฏิรูปงบประมาณ 

• งบประมาณอุดหนุนแบบวงเงินรวม (Block Grant): ปรับรูปแบบการจัดสรรเงินอุดหนุนให้เป็นวงเงินก้อนเดียวที่โรงเรียนสามารถบริหารจัดการและ "ถัวจ่าย" ได้ทุกรายการ (รวมถึงค่าหนังสือ อุปกรณ์ เครื่องแต่งกาย และงบฉุกเฉิน) เพื่อให้เกิดความคล่องตัวสูงสุด

• สูตรจัดสรรงบประมาณแบบก้าวหน้า: ปรับสูตรการคำนวณรายหัวโดยใช้ อัตราก้าวหน้า (โรงเรียนขนาดเล็กได้รับเงินอุดหนุนต่อหัวสูงกว่า) เพื่อให้โรงเรียนทุกขนาดมีทรัพยากรขั้นต้นเพียงพอต่อการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ

2. การบริหารบุคลากร 

• เกณฑ์ครูขั้นต่ำ: กำหนดจำนวนบุคลากรสายผู้สอนขั้นต่ำที่จำเป็นต้องมีในแต่ละขนาดโรงเรียน เพื่อประกันคุณภาพการเรียนรู้

• สิทธิในการสรรหา: เปิดโอกาสให้สถานศึกษามีส่วนร่วมมากขึ้นในการคัดเลือกและบรรจุบุคลากรให้เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนตนเอง

3. การปลดล็อกกฎหมายและลดภาระทางธุรการ

• แก้ไขกฎหมายที่เป็นอุปสรรคต่อการจัดการทรัพยากร โดยเฉพาะในโรงเรียนขนาดเล็ก เพื่อให้สามารถบริหารจัดการอาคาร สถานที่ และอุปกรณ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และลดภาระการทำรายงานที่ไม่จำเป็นสู่ส่วนกลาง

 

การเปลี่ยนผ่านสู่การเป็นโรงเรียนนิติบุคคลที่มีอิสระจะดำเนินการผ่านขั้นตอนดังนี้:

• ระยะเร่งด่วน (Immediate Action): ปรับปรุงระเบียบและข้อบังคับของ กระทรวงศึกษาธิการ เกี่ยวกับการจัดสรรงบประมาณรายหัว เพื่อให้อิสระแก่โรงเรียนในการถัวจ่ายงบประมาณได้ทันที

• ระยะถัดไป (Structural Reform): ผลักดันการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง (เช่น พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติ) เพื่อยกระดับสถานศึกษาให้มีฐานะเป็น "นิติบุคคล" อย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งจะครอบคลุมทั้งความเป็นอิสระด้านงบประมาณ วิชาการ และการบริหารงานบุคคลอย่างยั่งยืน